Velika Britanija će EU morati platiti oko 60 milijardi eura

Objavljeno prije 4 mjeseca

Evropska unija od Velike Britanije traži da se račun koji će morati da plati za preuzete obaveze iskaže u eurima, da garantuje status za evropskih građana koji žive u Britaniji, kao i da ostane u nadležnosti Evropskog suda pravde u određenim slučajevima, navodi se u nacrtu smjernica za pregovore koji je pripremila Evropska komisija, prenosi danas AFP.

Ovo ukazuje na riješenost Brisela da zauzme čvrst stav i ostane pri ovim zahtjevima, koji su u suprotnosti sa planovima britanske premijerke Therese May. “Pristanak na takav sporazum bio bi u suprotnosti sa obećanjem May da će ‘okončati nadležnost (evropskog) suda u Britaniji’, što se kako se očekuje istaći u manifestu Torijevaca”, piše Guardian.

Izbori u Britaniji biće održani 8. juna, a kako su najavili britanski mediji, očekuje se da će Thersa May predstaviti predizborni manifest svoje konzervativne stranke, odnosno Torijevaca, i da će glavna obećanja biti istupanje sa zajedničkog tržišta, okončanje slobodnog protoka ljudi i prekid nadležnosti sudija Evropskog suda.

“To bi je posvađalo sa pregovaračima EU ukoliko dobije na prijevremenim parlamentarnim izborima”, navodi Guardian.

Lideri 27 članica trebalo bi 29. aprila, tokom samita u Briselu, da usvoje smjernice za pregovore sa Londonom, nakon čega se 22. maja očekuje usvajanje detaljnijih uputstava za pregovore koji će, kako se očekuje, istinski početi nakon prijevremenih parlamentarnih izbora u Britaniji 8. juna.

Kako prenosi AFP, jedno od najosjetljivijih pitanja biće račun koji će se Velikoj Britaniji ispostaviti za izmirenje ranije preuzetih obaveza, koji će prema nacrtu morati da se plati u eurima, a ne u funtama, i izmirivaće se u ratama tokom više godina.

Račun uključuje već obećane doprinose za evropski budžet, kao i za institucije EU poput Evropske centralne banke, Evopske investicione banke, i učešće Britanije u posebnim fondovima poput Evropskog fonda za razvoj i Fonda za izbjeglice u Turskoj.

“Velika Britanija moraće u potpunosti da plati preseljenje agencija i drugih tijela Unije”, poput Evropske agencije za lijekove i Evropskog bankarskog regulatornog tijela, koji se nalaze u Londonu, navodi Komisija u dokumentu.

Ne pominje se konkretan iznos računa za Britaniju, ali je prema riječima jednog visokog evropskog zvaničnika Komisija procijenila da će on biti između 55 i 60 milijardi eura.

Kada je riječ o pravima evropskih građana u Velikoj Britaniji, ali i Britanaca u Uniji, Komisija traži da garantovana prava budu doživotna, kao i da se omogući da im se porodice pridružuju i nakon istupanja. Navodi se i da Evropski sud pravde “mora da ostane nadležan” nakon istupanja u slučajevima koji su pokrenuti ili nastali prije istupanja.

Guardian prenosi da Britanija smatra da bi za tumačenje pravila o odnosima Velike Britanije i EU bilo bolje uspostaviti poseban sud EU-Velika Britanija ili neformalniji sistem bez sudija, dok Komisija u dokumentu navodi da bi EU mogla da razmotri “alternativni” sistem za rješavanje sporova u vezi sa ugovorom, ali da to mora biti institucija ekvivalentna Evropskom sudu.

Predviđa se i uspostavljanje “institucionalne strukture kako bi se garantovalo da će obaveze Velike Britanije i 27 članica EU u okviru istupanja biti zaista ispunjene.

To tijelo bi bilo ovlašteno da preduzima “mjere kako bi sređivalo nepredviđene situacije”. “Kao dodatan pokazatelj koliko će istupanje iz EU biti složeno, dokument donosi i plan za robu koja je puštena na tržište prije Brexita sa bilo koje strane nove granice EU-Velike Britanije, pri čemu se navodi da će se primjenjivati evropska pravila ukoliko se prodaje nakon istupanja zbog neizvjesnosti oko garancija, oznaka i drugih pitanja”, navodi Guardian.

Ovaj list ističe da se u dokumentu ne navode smjernice o budućem trgovinskom sporazumu, već se samo rješavaju pitanja neposrednog istupanja Britanije.