Referentni pokazatelj kretanja svjetskih cijena prehrambenih proizvoda porastao je u februaru, čime je prekinut petomjesečni silazni trend, navodi se u najnovijem izvještaju Organizacije Ujedinjenih naroda za hranu i poljoprivredu (FAO) objavljenom 6. marta.
Indeks cijena hrane FAO-a, koji prati mjesečne promjene međunarodnih cijena korpe prehrambenih roba kojima se globalno trguje, u februaru je u prosjeku iznosio 125,3 boda. To predstavlja rast od 0,9 posto u odnosu na revidirani nivo iz januara, iako je indeks i dalje za 1,0 posto niži nego u istom periodu prošle godine.
Rast indeksa prvenstveno je potaknut višim cijenama žitarica, posebno pšenice. Cijene su porasle zbog nepovoljnih vremenskih uslova u dijelovima Evrope i Sjedinjenih Američkih Država, kao i poremećaja u logistici u Ruskoj Federaciji i širem crnomorskom regionu, koji predstavlja važno izvozno područje za snabdijevanje evropskog tržišta, uključujući jugoistočnu Evropu.
Istovremeno su međunarodne cijene krupnih žitarica, poput kukuruza, ječma i sirka, blago porasle, dok je indeks cijena riže povećan za 0,4 posto zahvaljujući stabilnoj potražnji za sortama basmati i japonica.
Značajan rast zabilježen je i kod biljnih ulja. Indeks cijena biljnih ulja porastao je za 3,3 posto i dostigao najviši nivo od juna 2022. godine. Indeks cijena mesa povećan je za 0,8 posto, pri čemu su cijene ovčijeg i goveđeg mesa porasle zbog snažne međunarodne potražnje, dok su cijene svinjskog i peradarskog mesa blago povećane.
S druge strane, pojedine kategorije zabilježile su pad cijena. Indeks cijena mliječnih proizvoda smanjen je za 1,2 posto, uglavnom zbog nižih cijena sira. Još izraženiji pad zabilježen je kod šećera, čiji je indeks smanjen za 4,1 posto u odnosu na januar, odnosno čak 27,3 posto u odnosu na februar 2025. godine, što se povezuje s očekivanjima obilnih globalnih zaliha.
FAO u izvještaju procjenjuje i da bi globalna proizvodnja pšenice u 2026. godini mogla biti smanjena za oko tri posto, na približno 810 miliona tona. Kao razlog navodi se pad interesovanja poljoprivrednika za sjetvu u nekim velikim proizvođačkim regijama, uključujući Evropsku uniju, Rusku Federaciju i Sjedinjene Američke Države, zbog nižih tržišnih cijena. Ipak, izgledi za proizvodnju ostaju povoljni u velikim proizvođačkim zemljama poput Indije, Pakistana i Kine.
Prema najnovijem pregledu ponude i potražnje, globalna proizvodnja žitarica u 2025. godini procjenjuje se na rekordnih 3.029 miliona tona, što je rast od 5,6 posto u odnosu na 2024. godinu. Svjetska potrošnja u sezoni 2025/2026 trebala bi dostići 2.943 miliona tona, dok bi zalihe mogle porasti na 940,5 miliona tona, uz odnos zaliha i potrošnje od 31,9 posto.
Istovremeno, svjetska trgovina žitaricama u marketinškoj godini 2025/2026 (jul–jun) procjenjuje se na 501,7 miliona tona, što predstavlja povećanje od 3,5 posto u odnosu na prethodni period.
Poljoprivredno-tržišni informacioni sistem (AMIS), koji djeluje u okviru FAO-a, u svom mjesečnom izvještaju Market Monitor upozorava da bi eskalacija sukoba na Bliskom istoku mogla dovesti do rasta cijena energije i gnojiva. Takav razvoj događaja povećao bi troškove proizvodnje i transporta za poljoprivrednike širom svijeta, što bi se posredno moglo odraziti i na cijene hrane na globalnom tržištu.
