Dok u Federaciji Bosne i Hercegovine 13. juna 2025. godine na snagu stupaju kazne za kršenje zabrane pušenja u zatvorenim javnim prostorima, u Republici Srpskoj se kreće u zakonodavnu proceduru regulacije novih duvanskih proizvoda – uključujući elektronske cigarete, grijane nikotinske proizvode i nikotinske vrećice.
Kazne za pušenje u FBiH
Nakon godinu dana od usvajanja Zakona o kontroli i ograničenoj upotrebi duhana, duhanskih i ostalih proizvoda za pušenje, Federacija BiH od 13. juna ove godine prelazi s upozorenja na sankcionisanje.
Kazne su propisane kako za fizička lica koja prekrše zabranu pušenja, tako i za pravne subjekte i odgovorna lica unutar institucija, kompanija i ugostiteljskih objekata. Iznosi se kreću od 300 KM za pojedince, pa sve do 15.000 KM za pravna lica, u zavisnosti od težine prekršaja i odgovornosti.
Zabranjeno je pušenje u svim zatvorenim javnim prostorima, uključujući kafiće, restorane, radna mjesta i sredstva javnog prevoza. Posebno su istaknute obaveze vlasnika objekata da uklone pepeljare, postave vidljive oznake o zabrani pušenja, te osiguraju ventilaciju i kontrolu provođenja zakona.
RS uvodi regulaciju za “nove duhanske proizvode”
S druge strane entitetske linije, Vlada Republike Srpske je upravo usvojila Nacrt zakona o zaštiti zdravlja stanovništva od duhanskih i ostalih proizvoda za pušenje, koji će biti upućen u skupštinsku proceduru.
Za razliku od FBiH, RS se fokusira na regulaciju proizvoda koji dosad nisu bili jasno definisani zakonima, poput elektronskih cigareta, nikotinskih vrećica i tzv. grijane duhanske tehnologije. Također se uvodi zabrana upotrebe duhana za oralnu upotrebu, što obuhvata sve popularnije nikotinske kesice koje često koriste maloljetnici.
Ministar zdravlja i socijalne zaštite RS, Alen Šeranić, izjavio je da je primarni cilj ovog zakonskog rješenja zaštita zdravlja mladih. Prema njegovim riječima, mladi u RS-u sve češće dolaze u kontakt sa novim oblicima duhanskih proizvoda koji se pogrešno doživljavaju kao “manje štetni”.
Harmonizacija sa EU?
U oba entiteta se naglašava potreba usklađivanja sa direktivama Evropske unije. U FBiH su podzakonski akti stupili na snagu još u junu 2024. godine, dok RS tek ulazi u zakonodavni proces koji bi mogao dodatno ujednačiti standarde zaštite zdravlja građana na nivou cijele države.
Ukoliko zakon u RS-u bude usvojen, Bosna i Hercegovina bi konačno mogla imati kompletniji i moderniji pravni okvir u oblasti kontrole duhanskih proizvoda, uključujući i nove generacije nikotinskih supstanci koje su posebno popularne među adolescentima.
