Početkom maja ove godine, mediji su prenijeli informaciju Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) da su tri osobe preminule nakon sumnje u izbijanje hantavirusa na kruzeru koji je plovio Atlantskim okeanom, podsjeća u saopćenju Zavod za javno zdravstvo Kantona Sarajevo.
Kako je tada saopšteno iz WHO-a, razloga za paniku nema, kao ni za ograničavanje putovanja.
Iz Zavoda za javno zdravstavo KS ističu da su hantavirusi porodica virusa koje prvenstveno prenose glodari. Iako su infekcije kod ljudi relativno rijetke, mogu izazvati ozbiljne zdravstvene probleme.
S obzirom na to da se povećana aktivnost glodara često poklapa s proljetnim i ljetnim radovima na otvorenom, važno je prepoznati rizike i primijeniti mjere opreza.
Zavod je uradio kratak pregled simptoma, načina na koji se ovaj virus može prenijeti, kao i preventivnih mjera za zaštitu.
Šta izaziva hantavirus?
Hantavirus je uzročnik nekoliko grupa bolesti od kojih je na našim prostorima najpoznatija hemoragijska groznica s bubrežnim sindromom (HGBS), u narodu poznata i kao “mišja groznica”.
Simptomi se obično javljaju 1 do 2 sedmice nakon izlaganja, a rjeđe do osam sedmica, i uključuju:
- naglu pojavu visoke temperature i drhtavice,
- jaku glavobolju i bolove u leđima i stomaku,
- mučninu i povraćanje,
- crvenilo lica i očiju, ponekad uz pojavu osipa,
- u težim slučajevima smanjeno izlučivanje urina i poremećaj rada bubrega.
Ljudi se najčešće zaraze direktnim ili indirektnim kontaktom s izlučevinama zaraženih glodara poput poljskog miša, šumskog miša i voluharice.
Virus se prenosi:
- udisanjem tokom čišćenja prašnjavih prostorija u kojima su boravili glodari,
- direktnim kontaktom preko povreda na koži ili sluznice,
- konzumacijom kontaminirane hrane i vode.
Napomena: “Virus se ne prenosi s čovjeka na čovjeka”, navodi Zavod.
Iz Zavoda ističu da je najbolji način zaštite spriječiti ulazak glodara u objekte i izbjegavati udisanje prašine u prostorima gdje su oni boravili.
Sigurno čišćenje zatvorenih prostora
Prije ulaska u zatvorene prostorije koje dugo nisu korištene potrebno je otvoriti vrata i prozore najmanje 30 minuta.
Preporučuje se izbjegavanje metenja i usisavanja suhe prašine jer se virus tako podiže u zrak.
Savjetuje se vlažno čišćenje dezinfekcionim sredstvima te korištenje zaštitnih rukavica i maski.
Građanima se preporučuje uklanjanje otpada i zatvaranje svih rupa većih od šest milimetara na objektima.
Hranu za ljude i kućne ljubimce treba čuvati u zatvorenim posudama.
Preporučuje se redovno pranje ruku, izbjegavanje ostavljanja hrane u prirodi i ležanja direktno na zemlji bez podloge.
U slučaju pojave simptoma sličnih gripi uz jake bolove nakon boravka u prirodi ili čišćenja zapuštenih objekata, potrebno je javiti se ljekaru.
Zavod navodi da postoji jedan specifičan izuzetak među hantavirusima – Andes virus, koji je prisutan u Južnoj Americi i jedini je hantavirus za koji je potvrđen direktan prijenos s čovjeka na čovjeka.
“Andes virus pripada grupi hantavirusa koji uzrokuju Hantavirusni plućni sindrom (HPS). To je teška i često smrtonosna respiratorna bolest”, navodi se u saopćenju.
Prijenos se uglavnom dešava unutar porodice ili među osobama u bliskom kontaktu, putem pljuvačke ili kapljičnim putem.
Zavod pojašnjava da balkanski tipovi hantavirusa, poput Dobrava ili Puumala virusa, uglavnom uzrokuju bubrežne probleme i ne prenose se među ljudima.
“Andes virus uzrokuje plućne probleme i može se širiti među ljudima. Do sada nije zabilježen autohtoni prijenos ovog virusa u Evropi”, navodi Zavod.
Dodaje se da, iako Andes virus trenutno ne predstavlja direktnu prijetnju u našem regionu, predstavlja podsjetnik na važnost stalnog nadzora nad zoonozama i brzog reagovanja zdravstvenih službi.
