Bivši predsjednik Odbora Bundestaga za vanjske poslove Michael Roth pozvao je Evropsku uniju da obustavi pristupne pregovore sa Srbijom nakon sahrane Ratka Mladića u Beogradu i reakcija evropskih zvaničnika na način na koji je ispraćen pravosnažno osuđeni ratni zločinac.
Mladić je 7. septembra sahranjen u Beogradu, a ceremoniju su obilježili vojni elementi, prisustvo predstavnika srbijanskih vlasti i veličanje bivšeg komandanta Vojske Republike Srpske, koji je pred međunarodnim sudom pravosnažno osuđen na doživotni zatvor za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.
Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen i predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa reagovali su na događaje u Beogradu, ocijenivši scene sa sahrane “šokantnim”. Posebno su kritikovali elemente zvanične podrške i prisustvo visokih srbijanskih zvaničnika, navodeći da je takav odnos prema Mladiću u suprotnosti s vrijednostima na kojima se temelji evropski put Srbije.
Na njihovu reakciju nadovezao se Michael Roth, dugogodišnji njemački političar iz Socijaldemokratske partije (SPD), koji je od 2021. do 2025. godine predsjedavao Odborom Bundestaga za vanjske poslove.
Roth smatra da Evropska unija više ne bi trebala ostati samo na osudama, nego da bi trebala povući konkretan politički potez prema Beogradu.
“Dakle, obustavimo pristupne pregovore. Srbija može uzeti vremena koliko joj je potrebno da odluči da li zaista želi mjesto u srcu EU”, poručio je Roth.
Njemački političar smatra da bi Evropska unija istovremeno trebala promijeniti pristup prema drugim državama Zapadnog Balkana koje jasno pokazuju namjeru da postanu članice Unije.
“U međuvremenu bismo se trebali fokusirati na one na Zapadnom Balkanu koji ozbiljno žele biti dio našeg tima i ubrzati njihovo pristupanje. Dovoljno su čekali”, naveo je Roth.
Njegov poziv dolazi u trenutku kada način na koji je Mladić ispraćen u Beogradu ponovo otvara pitanje odnosa Srbije prema ratnim zločinima počinjenim tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu, ali i vjerodostojnosti njenog evropskog puta.
Mladić je u junu 2021. godine pravosnažno osuđen na doživotni zatvor. Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove potvrdio je njegovu odgovornost za genocid nad Bošnjacima u Srebrenici 1995. godine, progone, istrebljenje, ubistva, deportacije i prisilno premještanje, kao i terorisanje i protivpravne napade na civile te uzimanje pripadnika UN-a za taoce.
Srbija je kandidat za članstvo u Evropskoj uniji od 2012. godine, dok su pristupni pregovori otvoreni 2014. Rothov poziv, ukoliko bi dobio podršku država članica EU, predstavljao bi znatno ozbiljniji odgovor Brisela od dosadašnjih političkih osuda događaja u Beogradu.
