Vođa kubanske revolicije koji je na vlast došao 1959. godine, Fidel Castro, umro je u 90. godini, objavio je Havani njegov brat Raul Castro.
Jedna od posljednjih velikih političkih figura 20. vijeka već skoro deceniju nije bio na vlasti, ali je bio aktivan u političkom životu zemlje iz sjenke.
Castro se 2008. godine iz zdravstvenih razloga povukao sa vlasti predajući je bratu Raulu Castru, aktuelnom predsjedniku zemlje.
“Glavnokomandujući kubanske revolucije umro je u 22 sata i 29 minuta 25. novembra”, objavio je Raul Castro na nacionalnoj televiziji.
Revolucionarana ikona, jedna od najpoznatijih i najkontroverznijih figura, godinama je bio bolestan i više se puta spekulisalo o njegovoj smrti još od jula 2006. godine, i operacije intestinalnog trakta.
Iako je vlast prepustio bratu, povremeno je pisao kolumne u partijskom listu Granma, a u javnosti se pojavljivao veoma rijetko, posljednji put na kongresu Komunističke partije Kube 2016.
Takođe su ga posjećivali brojni svjetski lideri, naročito lijevi latinoamerički predsjednici i premijeri, kao i papa Franjo u septembru 2015. godine, nakon istorijskog otpoljavanja odnosa Kube i SAD.
Reakcije na njegovu smrt biće različite.
Kako navodi “The Guardian” potvrda njegove smrti bez dileme će izazvati slavlje u Majamiju na Floridi gdje je brojna kubanska zajednica u egzilu, i žalost među brojnim ljevičarima širom svijeta. Za mnoge Kubance koji su odrasli na ostrvu u njegovoj sjenci, simultano ga poštujući i neodobravajući, biće to trenutak duboke ambivalencije.
Jedna stvar o kojoj se svi mogu saglasiti je da je riječ o izuzetnoj figuri koja je ostavila svoj trag u istoriji.
Prije više od pola vijeka, njegova gerilska armija je revolucijom svrgla sa vlasti korumpirani režim Fulgencia Batiste i zamijenila ga prvim komunističkim režimom u zapadnoj hemisferi i ogromnim izazovom za SAD.
Nakon smrti Fidela Castra, Kuba definitivno neće biti ista, mada se već neko vrijeme počela značajno mijenjati.
Nakon što ga je 2008. naslijedio na vlasti njegov mlađi brat Raul, cementirao je sopstvenu vlast provodeći oprezne ekonomske reforme i pristajući na istorijski sporazum sa SAD-om kojim su obnovljeni istorijski odnosi između Kube i SAD krajem 2014. godine, čime je okončano više od pet decenija neprijateljstva između dvije zemlje.
Prema sopstvenom priznanju Raula, Fidel, koji je preživio nebrojne pokušaje ubistva, bio je nezamjenljiv. Svojom harizmom, intelektom i političkom vještinom, advokat koji je postao gerilac bio je oličenje revolucije.
Njegov najveći legat je besplatno zdravstveno osiguranje i obrazovanjje za sve, koji je nekim od regiona Kube omogućio najbolju statistiku ljudskog razvoja.
Ali on je isto tako odgovoran za mnogobrojne greške u planiranju i razvoju, te nepodnošljivu kontrolu vlade nad svim, što je zajedno sa decenijskim embargom SAD-a uništavalo ekonomiju, i što je mnoge Kubance ostavilo u siromaštvu i očaju, te su žudjeli za boljim životnom standardom.
Čovjek koji je čuven i po rečenici “istorija će mi oprostiti” za sobom ostavlja veoma podijeljen legat.
Stariji Kubanci koji se sjećaju brutalnih vremena u vrijeme Batiste imaju tendenciju da naglašavaju dostignuća revolucije. Mlađi Kubanci, pak, strožiji su prema, kako kažu “gerontokratiji”, represiji i izgubljenim šansama. Ali se čak i oni na njega referišu sa mnogo ličnijim imenom Fidel.
