Bivši premijer Federacije Bosne i Hercegovine Fadil Novalić, koji u državnom zatvoru u Vojkovićima izdržava četverogodišnju kaznu zatvora zbog presude u aferi “Respiratori”, uskoro bi mogao steći pravo da zatraži prijevremeno puštanje na slobodu.
Ključni datum u ovom procesu je 21. mart 2026. godine, kada Novalić ispunjava zakonski uslov za podnošenje zahtjeva za uslovni otpust.
Novalić je na izdržavanje kazne stupio 22. marta 2024. godine, što znači da će do navedenog datuma iza sebe imati dvije godine provedene u zatvoru, odnosno polovinu izrečene kazne.
Prema Krivičnom zakonu Bosne i Hercegovine, osuđeniku koji je izdržao najmanje polovinu kazne može biti odobren uslovni otpust ukoliko njegovo ponašanje tokom izdržavanja kazne ukazuje da postoji realna pretpostavka da neće ponoviti krivično djelo.
Izvori bliski ovom slučaju navode da Novalićev pravni tim već radi na pripremi zahtjeva, a kao jedan od argumenata ističe se činjenica da on već koristi vanzatvorske pogodnosti, poput vikend-odsustava i slobodnih dana, što se u praksi odobrava zatvorenicima s uzornim ponašanjem.
O eventualnom uslovnom otpustu najprije odlučuje Uprava Kazneno-popravnog zavoda u Vojkovićima, dok konačnu saglasnost daje Ministarstvo pravde BiH, odnosno Komisija za uslovni otpust.
Iako bi Novalić eventualno mogao izaći na slobodu prije isteka pune kazne, to ne bi automatski značilo i povratak na političku scenu.
Njegova mogućnost kandidature na Općim izborima u oktobru zavisila bi od pravnog statusa koji bi imao nakon izlaska iz zatvora.
U slučaju da bude pušten isključivo putem uslovnog otpusta, Novalić se i dalje pravno smatra osobom koja nije u potpunosti odslužila kaznu, jer se ostatak kazne provodi na uslovnoj slobodi.
Izborni zakon Bosne i Hercegovine, kao i praksa Centralne izborne komisije BiH, jasno propisuju da osobe koje nisu u cijelosti izdržale kaznu zatvora za određena krivična djela nemaju pravo kandidature.
Član 1.7 Izbornog zakona BiH navodi da se nijedna osoba ne može kandidovati niti obavljati javnu funkciju ako se nalazi na izdržavanju kazne izrečene od Suda BiH, entitetskih sudova ili suda Brčko distrikta.
U pravnom smislu, uslovni otpust se tretira kao način izvršenja kazne, a ne njen prestanak. To znači da bi, prema dosadašnjem tumačenju CIK-a, Fadil Novalić zadržao status osuđenika sve do isteka pune kazne u martu 2028. godine, bez obzira na eventualni raniji izlazak iz zatvora.
