U Federaciji BiH u posljednjoj sedmici oktobra prijavljeno je 429 slučajeva bolesti slične gripi, a laboratorije su u uzorcima pacijenata potvrdile virus gripe tipa A. Zavod za javno zdravstvo FBiH aktivnost bolesti zasad ocjenjuje kao nisku. U istoj sedmici prijavljeno je i 4.369 akutnih respiratornih infekcija.
Podaci su iz sedmičnog izvještaja zavoda o nadzoru nad respiratornim virusima za 44. sedmicu, od 26. oktobra do 1. novembra. Slučajeve bolesti slične gripi prijavilo je devet kantona, a stopa je 20,1 na 100.000 stanovnika. Od 40. sedmice, otkad traje nadzor u novoj sezoni, prijavljena su 1.754 takva slučaja.
Stopa akutnih respiratornih infekcija bila je 204,8 na 100.000 stanovnika. Bolest slična gripi inače je najčešća prijavljena zarazna bolest u Federaciji: prošle godine prijavljeno je 29.012 slučajeva, što je 68,1 posto svih prijava zaraznih bolesti, navodi zavod.
Od početka sezone laboratorije su testirale 153 uzorka. Pozitivno je bilo njih 12: u 11 je nađen virus gripe tipa A, od čega je u tri uzorka određen podtip A(H1N1)pdm09, a u jednom SARS-CoV-2, uzročnik covida-19. Virus gripe B i respiratorni sincicijski virus (RSV) zasad nisu potvrđeni.
Samo u 44. sedmici pozitivno je bilo sedam od 42 testirana uzorka, svih sedam na gripu A. Zavod je ove sezone proširio mrežu sentinel jedinica, odabranih zdravstvenih ustanova iz kojih se redovno uzimaju uzorci, za zajednički nadzor nad gripom, covidom-19 i RSV-om.
Prošle sezone 27.496 oboljelih i 17 umrlih
U sezoni 2024/2025. u Federaciji je prijavljeno 27.496 oboljelih sa simptomima sličnim gripi, nešto manje nego u sezoni ranije, kada ih je bilo 28.677, navodi zavod u epidemiološkom biltenu za 2025. Aktivnost je bila visokog intenziteta od četvrte do devete sedmice 2025, a vrhunac je dosegla u šestoj sedmici, sa 72,4 slučaja na 100.000 stanovnika. Registrirano je 17 smrtnih slučajeva od gripe.
Najviše prijavljenih slučajeva bilo je među djecom školskog i predškolskog uzrasta, a najveća učestalost zabilježena je u Zapadnohercegovačkom i Kantonu Sarajevo. Bilten navodi i da je sezona 2025/2026. počela tri do četiri sedmice ranije nego prethodnih godina.
U Evropi je u 43. sedmici nizak intenzitet gripe prijavilo pet zemalja, dok za većinu ostalih podaci još nisu bili dostupni, stoji u izvještaju zavoda.
Stručno savjetodavno tijelo za imunizaciju Federalnog ministarstva zdravstva u junu je preporučilo ciljne grupe za vakcinaciju protiv sezonske gripe:
- osobe s hroničnim bolestima i pridruženim bolestima, uključujući djecu od šest mjeseci starosti,
- osobe starije od 65 godina,
- zdravstveni radnici,
- trudnice.
Za vakcinaciju trudnica tijelo je kao praktična pitanja navelo kadrovske i finansijske resurse, kapacitete hladnog lanca za čuvanje vakcina, nabavku vakcina, edukaciju zdravstvenih radnika i komunikaciju s trudnicama i javnošću.
Ko spada u neku od ovih grupa, o vakcini i terminu najbolje je da razgovara sa svojim porodičnim ljekarom.Kako se zaštititi od gripe
Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) preporučuje vakcinu protiv gripe svake godine, jer imunitet s vremenom slabi. Vakcina je posebno važna za ljude kojima prijete komplikacije i za one koji se o njima brinu. Uz to SZO savjetuje:
- redovno prati i sušiti ruke,
- usta i nos pokriti pri kašljanju i kihanju,
- ostati kod kuće kad se ne osjećate dobro,
- izbjegavati bliski kontakt s bolesnima,
- ne dirati oči, nos i usta.
Gripa obično počinje naglo, temperaturom, kašljem, grloboljom, bolovima u tijelu i umorom. Ko ima druge zdravstvene probleme ili teške simptome treba se javiti ljekaru, a ostali ako se simptomi pogoršaju, navodi SZO.
