Na današnji dan, 27. oktobra 1969. godine, Banja Luku je pogodio razorni zemljotres koji je ostavio ogromne posljedice i zauvijek promijenio izgled grada. Nakon prethodnog udara dan ranije, u ponedjeljak u 9 sati i 11 minuta uslijedio je glavni udar, koji je prouzrokovao velika razaranja i ostao upamćen kao jedna od najvećih katastrofa u historiji Banje Luke.
Tokom 26. i 27. oktobra grad su pogodila četiri snažna zemljotresa. Glavni udar imao je intenzitet od osam stepeni po Merkalijevoj, odnosno magnitudu od šest stepeni po Rihterovoj skali.
Razmjere katastrofe bile su ogromne. Velika materijalna šteta pričinjena je na oko 86.000 stanova i kuća, 266 školskih objekata, 152 zgrade javne uprave i administracije, 146 kulturnih ustanova, 133 zdravstvena objekta i 29 socijalnih ustanova.
Banja Luka je tada ostala bez struje i vode, a građani i pripadnici Jugoslovenske narodne armije zajedničkim snagama raščišćavali su ruševine i spašavali zatrpane. U tri kasarne u gradu bilo je stacionirano oko 15.000 vojnika i oficira JNA, koji su bili angažovani na pružanju pomoći stanovništvu.
Posebno je ostala upamćena priča o zgradi “Titanik”, impozantnoj četverospratnici u centru Banje Luke u kojoj su uglavnom živjele porodice oficira JNA. Tokom zemljotresa 27. oktobra zgrada se srušila kao kula od karata, a u ruševinama su poginule majka i kćerka. Snimci ovog tragičnog događaja obišli su cijeli svijet.
Važnu ulogu u danima nakon katastrofe imao je i Radio Banja Luka, putem kojeg su građani tragali za nestalim članovima porodica, dobijali informacije o podjeli pomoći i saznali kome se mogu obratiti za pomoć. Program je emitovan i preko razglasa postavljenog na ulicama.
Zemljotres je ostao upamćen i po velikoj solidarnosti. Pomoć je stizala iz svih krajeva Jugoslavije, Evrope i svijeta. Sarajevo je Banjoj Luci poklonilo novu zgradu Gimnazije, bugarski narod pomogao je izgradnju Osnovne škole “Georgi Stojkov Rakovski”, dok je holandska vlada pomogla izgradnju škole u Slatini, koja je nazvana “Holandija”.
Ipak, posljedice katastrofe osjećale su se i godinama kasnije. Zgrada srednje Medicinske škole, s laboratorijama, internatom i gimnastičkom salom, oštećena je u zemljotresu te je 1970. godine srušena. Na njenom mjestu izgrađena je gimnazija, dok su učenici i nastavnici Medicinske škole ostali bez vlastite zgrade.
Zanimljivo je da monumentalna zdanja iz austrougarskog perioda, poput današnjeg Arhiva Republike Srpske, Kampusa, Banskog dvora, Pozorišta i zgrade Općine, u zemljotresu nisu pretrpjela ozbiljnija oštećenja.
